KAEDAH PENYELESAIAN
MASALAH
MASALAH DAN ISU
Masalah dan isu
perlu diberi perhatian dan jalan penyelesaian hendaklah dicari secepat mungkin.
Terdapat empat ciri penting yang terdapat dalam individu yang menjadikannya
seorang penyelesaian masalah yang berkesan.
1.
Motivasi yang Kuat
·
bersikap
positif dan tidak mudah mengalah dengan semua kesukaran
·
cuba
mengatasi kesukaran dan cuba untuk mengatasi segala halangan
·
menunjukkan
kebolehan untuk selesaikan masalah
·
melihat
masalah yang ada sebagai sementara sahaja
·
kekuatan
dalaman mendorong untuk mengatasi masalah tersebut
2.
Trait yang Positif
·
mempunyai
emosi yang stabil untuk menyelesaikan masalah secara objektif
·
sentiasa
bekerjasama dengan orang lain untuk mencapai kejayaan
·
kebolehan
seseorang untuk terus berusaha dan tidak berasa jemu atau bosan dalam
selesaikan sesuatu masalah
3.
Jati Diri
·
mempunyai
tahap keyakinan diri yang tinggi
·
dapat
menguasai situasi yang mungkin timbul
·
berfikiran
positif dan yakin bahawa boleh menyelesaikan masalah
4.
Membina Kemahiran
·
kemahiran
menyelesaikan masalah boleh dipelajari melalui bengkel pengurusan masalah
·
antara
model penyelesaian masalah yang dikemukakan ialah kenal pasti masalah, analisa punca masalah, kenal pasti cara
penyelesaian, bentuk plan tindakan dan pelaksanaan dan penilaian
KATEGORI
MASALAH
1.
Misteri
·
situasi
yang menyeleweng daripada keadaan yang biasa berlaku
·
tidak
dapat menerangkan dengan menggunakan akal fikiran untuk mencari sebab tentang
berlakunya sesuatu peristiwa
2.
Tugasan (Assignment)
·
kerja
yang dilakukan oleh seseorang dengan memperincikan criteria-kriteria serta
objektif pencapaian
·
merupakan
kontrak antara ketua dan orang yang akan menjalankan kerja tersebut
3.
Kesukaran (Difficulties)
·
berlaku
kerana tidak pandai menguruskan sesuatu situasi
·
dibahagikan
kepada dua iaitu objektif dan subjektif
·
subjektif ialah sifat-sifat negative atau
mental blok yang ada pada individu itu sendiri
·
objektif pula ialah perkara yang
menghalang kemajuan yang berada di luar individu seperti kemahirandan motivasi
4.
Peluang (Opportunities)
·
usaha
harus ditumpukan untuk menerbitkan peluang sebab kebanyakan peluang yang ada
adalah hasil daripada usaha kita
·
sentiasa
mengambil kesempatan yang ada untuk mengeksploitnya supaya mendatangkan
keuntungan
5.
Tidak Pasti (Puzzles)
·
tahu
penyelesaian kepada masalah tertentu tetapi kita tidak tahu mana jawapan yang
betul
·
perlu
mengkaji segala kekaburan dan keadaan
yang kompleks untuk mencari jawapan yang betul
6.
Dilema
·
situasi
yang amat sukar untuk mencari penyelesaian dan menentukan cara yang terbaik
·
perlu
mempunyai maklumat yang cukup dan keputusan yang dibuat itu betul
·
terdapat
dua opsyen yang boleh dilaksanakan dan kedua-duanya kelihatan betul dan tepat
·
tidak
boleh diselesaikan dengan komputer tetapi ia memerlukan penyelesaian
kemanusiaan melalui perasaan manusia
PENYELESAIAN MASALAH SECARA SAINTIFIK
DAN LOGIK
1. Langkah
Pertama : Mendefinisikan Masalah
·
merupakan
langkah yang penting kerana penyelesaian yang diusahakan mungkin tidak membawa
kesan seperti yang diinginkan
·
setiap
orang mempunyai “mind-set” yang sendiri
·
apabila
masalah telah dikenal pasti, “mind-set” seseorang dan konteks masalah tersebut
akan mula wujud
·
langkah
ini juga penting untuk memahami semua factor yang menyebabkan berlakunya
sesuatu masalah
2. Langkah
Kedua : Mengkelaskan Masalah
·
mengelaskan
masalah berdasarkan tinggi atau rendahnya risiko yang ada
·
selesaikan
masalah yang paling tinggi risikonya
·
bahagikan
masalah mengikut kategori sepertimisteri, kesukaran, peluang, dilema,
“assignment”, dan “puzzle”.
3. Langkah
Ketiga : Tentukan Objektif
·
penting
kerana ia menentukan apa yang diingini daripada aktiviti-aktiviti yang hendak
dilaksanakan
·
objektif
hendaklah jelas, mudah difahami dan praktikal
·
objektif
yang kabur adalah sukar untuk dilaksanakan
4. Langkah
Keempat : Tentukan Ukuran Kejayaan
·
kejayaan
menentukan standard atau piawaian yang akan menjadi pengukuran tentang kejayaan
dalam penyelesaian masalah
· kriteria
kejayaan perlu ditentukan dahulu sebelum penyelesaian masalah dimulakan
5. Langkah
Kelima : Kutipan Data
·
semua
faktor yang menjadi punca kepada masalah yang sedang diselesaikan perlulah
dikumpul
· proses
ini digunakan dalam pelbagai bidang termasuklah kedoktoran, kejuruteraan,
ekonomi, sains sosial dan lain-lain
·
maklumat
boleh didapati dari berbagai sumber seperti pengalaman
·
kita
juga perlu kenalpasti maklumat yang diperlukan dan bagaimana hendak
mendapatinya.
·
mengenalpasti
prosedur untuk mengumpul maklumat yang tercicir
·
tahu
punca bagaimana hendak menerbitkan maklumat
·
menstrukturkan
maklumat supaya senang difahami
·
membina
opsyen utk membuat keputusan berdasarkan kepada maklumat dan data yang dikumpul
6. Langkah
Keenam : Membuat Keputusan
·
opsyen
yang paling tepat untuk dilaksanakan
· boleh
mendapatkan consensus daripada semua staf di dalam memilih opsyen untuk
dilaksanakan
·
anara
perkara yang perlu diambil kira ialah kos untuk melaksanakan opsyen yang
dipilih
7. Langkah
Ketujuh : Melaksanakan Keputusan yang Diambil
· harus
ada keyakinan, kesungguhan, kemahiran, ketepatan, penyesuaian,objektiviti dan
kebolehan bekerja dalam kumpulan
· keyakian
bermaksud mempunyai pengetahuan tentang apa yang hendak dibuat dan tahu
bagaimana hendak melakukannya
·
kesungguhan
pula ialah kecekalan hati untuk mengatasi segala rintangan dan matlamatnya
·
sifat
ini dapat dipupuk dan disemai melalui proses latihan
PENYELESAIAN
MASALAH SECARA SAINTIFIK
1.
Mengadakan Hipotesis
2.
Mengumpul Maklumat
3.
Membuat Kesimpulan
PENYELESAIAN
MASALAH SECARA KREATIF / LATERAL
1.
Menyelesaikan masalah secara
kreatif atau lateral mempunyai ciri-ciri seperti
·
tidak
bersifat kritikal seperti kaedah logik, di mana cara berfikirnya dikawal oleh
penilaian betul atau salah, kuat atau lemah serta benar atau salah hujah
fikiran kita
·
tidak
bersifat analitikal seperti kaedah saintifik yang cuba memahami sesuatu masalah
sedalam-dalamnya melalui fakta dan maklumat untuk temui kebenaran
·
cara
berfikir ini disebut selari dimana kita kemukakan idea-idea kreatif secara
bebas dan tanpa konflik antara sesamanya
PENYELESAIAN
MASALAH MELALUI PERASAAN
1.
mengandungi lima domain utama
yang perlu diambil kira seperti
·
kebolehan
mengetahui emosi sendiri
·
kebolehan
dalam pengurusan emosi
·
kebolehan
meningkatkan motivasi
·
kebolehan
mengenal emosi orang lain
·
kebolehan
menjalin persaudaraan
PENYELESAIAN
SECARA ISLAM
1.
Pendekatan Hukum
·
pendekatan
yang bersifat rasional dan intelektual
·
perlu
mematuhi ikutan dalam Al-Quran dan Hadis kecuali darurat, penyakit, gila,
pengsan, usia tua, dan cacat mental
·
namun,
apa pun ijtihad yang bersifat rasional, ia dapat berubah-ubah menurut perubahan
masa dan tempat
2.
Pendekatan Sufi
·
pendekatan bersifat moral dan spiritual
·
bersifat lembut dan lunak
·
memerlukan kefahaman tentang tiga
perkara iaitu hakikat masalah, sebab masalah dan kaedah penyelesaian
